Ath. þessi grein er þýdd frá sínu frummáli, ensku. Þið getið lesið upphaflegu greinina á opinberu vefsíðu Liverpool FC.

---

Í stað þess að rótering sé eins og rotnun sem étur upp titilsókn Liverpool-liðsins, þá er það í raun gagnrýni á róteringu sem er rotin.

Trúið þið mér ekki? Lesið áfram …

Steve McManaman, fyrrverandi LFC-goðsögn og núverandi þulur á sjónvarpsstöðinni Setanta Sports, sagði í beinni útsendingu um daginn að til að vinna Úrvalsdeildina þyrfti Rafa Benítez að gera færri leikmannabreytingar á milli leikja, þ.e. að ‘rótera’ liðinu minna. Hann er langt því frá sá eini sem hefur þessa skoðun, og það er ekki ætlun mín að gagnrýna hann einan, en hann er sá fyrsti sem segir þetta nú í haust fyrir komandi tímabil.

Ég get varla kveikt á íþróttastöð nú orðið eða lesið blöðin án þess að sjá þessa skoðun endurtekna eins og einhvers konar töfraþulu. Það er ekki að furða þótt fólk trúi þessu. Ég hætti meira að segja að lesa upphitanirnar fyrir komandi leiktíð Úrvalsdeildarinnar og fór þess í stað bara að leita að orðinu ‘rotation’ í greinunum. Það kom nokkrum sinnum fyrir að orðið var ekki nefnt í tengslum við Liverpool, en yfirleitt var það vegna þess að höfundur greinar hafði valið annað orð en ‘rotation’ yfir liðshræringar Benítez. Mismunandi orðalag, sömu ásakanirnar.

Þetta er orðið að sannleik einfaldlega vegna þess hve oft þetta er nefnt, og það er auðvelt fyrir blaða- og fréttamenn að grípa til klisjunnar í stað þess að leggja á sig þá leiðinlegu rannsóknarvinnu sem þarf til að komast að sannleikanum.

Rótering er í eðli sínu torskilið hugtak, þar sem erfitt er að taka tillit til þess hvort leikmenn voru meiddir, þreyttir eða einfaldlega að leika illa. Við getum bara mælt leikmannabreytingar, ekki hvers vegna þær voru gerðar. Aðeins framkvæmdarstjórinn og teymi hans vita hvers vegna leikmannabreytingar eru gerðar, og aðeins þeir vita hvernig leikmenn hafa staðið sig í þjálfun fram að leik. Þeir dagar eru löngu liðnir er lið gátu farið í gegnum heilt leiktímabil án þess að nota mikið fleiri en fjórtán leikmenn. Hjá Benítez eru allar liðshræringar kallaðar róteringar, án þess að fólk viti hverjar ástæðurnar kunna að vera.

Og rótering er að sjálfsögðu bara nefnd eftir tapleiki, aldrei eftir langar sigurhrinur. Benítez var gagnrýndur á tímabilinu 2006-07 fyrir að hafa breytt byrjunarliði sínu í 99 leikjum í röð, en það virtist enginn nenna að veita því athygli að hann hafði unnið ótrúlega marga af þessum 99 leikjum.

Málið er augljóst: allir vita að Benítez róterar liði sínu allt of mikið, ekki satt? Miklu meira en þjálfarar hinna toppliðana, er það ekki? Þetta vita allir.

Nema hvað, þetta er einfaldlega ekki satt.

Manchester United unnu Úrvalsdeildina á síðasta leiktímabili undir stjórn Sir Alex Ferguson, en hann gerði alls 118 leikmannabreytingar á byrjunarliði sínu á milli leikja á því tímabili. 118 breytingar í 38 leikjum, eða að meðaltali 3,11 breytingar í leik. Árið þar áður unnu Chelsea deildina undir stjórn José Mourinho og hann gerði líka 118 leikmannabreytingar á milli leikja, 3,11 að meðaltali í leik eða nákvæmlega jafn mikið og Ferguson ári síðar.

Hvað gerði Rafa Benítez margar leikmannabreytingar á sama tíma?

Grunaði ekki Gvend; 118 leikmannabreytingar í 38 leikjum tímabilið 2006-07, en þau ykkar sem eru fljót að reikna sjá að það eru heilar 3,11 breytingar að meðaltali í leik yfir allt tímabilið. Jafn mikið og Sir Alex Ferguson með sitt meistaralið.

Ó, en árið þar áður, kunnið þið að segja. Hann hlýtur að hafa róterað liðinu allt of mikið árið þar áður, ekki satt? Einhvers staðar frá hlýtur þessi goðsögn um róteringu Rafa að koma? Og það er rétt; á tímabilinu 2005-06 gerði Rafa Benítez heilar 119 breytingar á byrjunarliði sínu á milli leikja! Það eru 3,13 breytingar að meðaltali í leik, eða rétt um 0,02 leikmannabreytingum meira en meistaralið þess tímabils gerði.

En af hverju er þá yfirþyrmandi meirihluti blaða- og fréttamanna – enskra og erlendra – með það á hreinu hvað Rafa Benítez breytir byrjunarliði sínu oft og mikið? Til dæmis sögðu sjónvarpsmennirnir Trevor Francis og Gary McAllister, í lýsingu á æfingaleiknum við Shanghai Shenhua á síðasta föstudag, báðir að Rafa róteraði of mikið. Þulur leiksins nefndi það einnig. Auðvitað tekur tölfræðin hér að ofan ekki tillt til leikmannabreytinga í öðrum keppnum, í leikjum sem eru spilaðir á milli Úrvalsdeildarleikja. Í því tilliti mætti segja að Rafa róteri aðeins meira í bikarkeppnum en Sir Alex Ferguson og José Mourinho, frískandi upp á liðið fyrir bikarkeppnirnar. Og að sjálfsögðu, þar sem Rafa hefur á þremur árum skilað liði sínu einu sinni í úrslit hvorrar ensku bikarkeppnanna og tvisvar í úrslit Meistaradeildarinnar held ég að menn þurfi varla að gagnrýna róteringar hans í bikarkeppnum.

Staðreyndin er engu að síður sú að Benítez hefur haldið sama stöðugleika í leikjum Úrvalsdeildarinnar og Sir Alex Ferguson og José Mourinho hafa gert með sitt lið. Hvað róteringu varðar er ekkert sem skilur á milli þessara þriggja.

Það er satt að oft er erfitt að segja til um liðsuppstillingu Benítez, en engu að síður er val hans í Úrvalsdeildinni miklu stöðugra en hann fær kredit fyrir. Þetta er sönnun þess að rótering hefur ekki verið það sem hefur kostað Liverpool Úrvalsdeildartitilinn á síðustu vetur.

Ferguson nefndi á síðasta tímabili fjórum sinnum óbreytt byrjunarlið á milli Úrvalsdeildarleikja – Benítez gerði það aldrei – en þótt fólk gæti haldið að það sé ástæðan fyrir meiri stöðugleika í leik Manchester United er staðreyndin sú að í þessi fjögur skipti lék United-liðið frekar undir getu ef eitthvað er, og vel undir því hvernig liðið lék í þau níu skipti sem Ferguson gerði þrjár breytingar á liði sínu.

Þannig að tölurnar sýna að fyrir Ferguson voru þrjár breytingar betri en engin. Það er vert að benda á að fyrir Benítez skilaði það tölfræðilega bestu úrslitunum að gera heilar fjórar breytingar á milli leikja; hann fékk að meðaltali 2,5 stig í þeim sex leikjum sem hann gerði fjórar breytingar, en það hefði þýtt 95 stig í 38 leikjum yfir heilt tímabil ef hann hefði getað haldið sama meðaltali uppi. Það þýðir ekki að hann hefði átt að gera fjórar breytingar fyrir hvern einasta leik, en það sýnir okkur að fyrir Benítez hafði það jákvæð áhrif að gera réttar breytingar á liðinu.

Kannski liggur vandi Benítez þá í því að hann róteri og/eða hvíli lykilleikmenn sína oftar en hin toppliðin? Eða að hann hrófli meira við framlínu sinni? Eins og Gary McAllister sagði í viðtali á Sky heldur Sir Alex Ferguson ákveðnum kjarna síns liðs alltaf í byrjunarliðinu, á meðan Benítez róteri sínum lykilmönnum miklu meira.

Tölfræðin sýnir hins vegar, enn og aftur, fram á allt aðra niðurstöðu.

Það er klárt að þegar Jamie Carragher, Pepe Reina og Steven Gerrard voru heilir heilsu voru þeir nánast alltaf valdir í byrjunarliðið í Úrvalsdeildinni, að minnsta kosti þangað til í lok apríl, þegar Rafa var orðinn öruggur með Meistaradeildarsæti og fór að hvíla menn í Úrvalsdeildarleikjum til að eiga þá ferska í undanúrslitum og úrslitum Meistaradeildarinnar. Sem mæna liðsins upp miðjan völlinn voru þeir aldrei hvíldir nema vegna meiðsla, nema í apríl/maí þegar þeir voru hvíldir fyrir Evrópuleikina. Finnan, Alonso, Riise og Kuyt léku einnig mikinn meirihluta af deildarleikjunum í byrjunarliði Benítez.

Gerrard er hér hæstur á blaði, hann lék heil 92% Úrvalsdeildarleikja Liverpool á síðasta tímabili í byrjunarliðinu. Hann var búinn að byrja alla leiki tímabilsins fram að 35. umferð, en þá setti Benítez hann á bekkinn í þrjá leiki í röð til að hafa hann ferskan fyrir undanúrslitaleiki Meistaradeildarinnar sem voru leiknir á milli deildarumferða. Hann byrjaði svo lokaleik tímabilsins. Pepe Reina lék einnig 92% leikja, en eins og með Gerrard hafði hann leikið alla leiki fram að 35. umferð, utan eins þar sem konan hans átti barn á leikdag.

Hvorki Manchester United né Liverpool áttu leikmann sem byrjaði alla deildarleiki liðsins á síðasta tímabili, en af leikmönnum beggja liða voru þeir Gerrard og Reina hæstir með 92% byrjunarhlutfall. Í þriðja sæti kemur Jamie Carragher með 89% hlutfall, á meðan hæsti maður hjá United byrjaði 87% deildarleikja þeirra. Þannig að þvert á almenna trú var það Benítez sem var með stöðugri kjarna af lykilmönnum í deildarleikjum sínum, af þessum tveimur þjálfurum.

Það mætti segja að bæði lið hafi átt sex lykilmenn í Úrvalsdeildinni, sem byrjuðu 75-99% leikja síns liðs. Chelsea, til samanburðar, áttu aðeins fjóra með svo hátt byrjunarhlutfall (þótt meiðsli Petr Cech og John Terry hafi þar sett strik í reikninginn og kostað þá tvo til viðbótar).

Síðan komu þeir sem voru reglulega í byrjunarliðum þessara liða, leikmenn sem byrjuðu inná í 50-75%, eða meirihluta deildarleikjanna. Hér áttu Liverpool einnig sex leikmenn í þessum prósentuhópi, á meðan United áttu aðeins fjóra og Chelsea sex. Þannig að á meðan Chelsea og United áttu aðeins tíu leikmenn sem byrjuðu meirihluta allra deildarleikja síns liðs áttu Liverpool tólf, eða mest af toppliðunum þremur. (Til dæmis, þá byrjuðu bæði Daniel Agger og Sami Hyypiä inná í 23 deildarleikjum en Jamie Carragher í 34, en í fjórum leikjum voru þeir allir þrír saman í byrjunarliðinu).

Það má líta á þetta á tvo mismunandi vegu: Ferguson hafði eilítið minni kjarna af lykilmönnum sem hann notaði í flestum leikjum, eða að Benítez hafði tveimur fleiri lykilmenn í sínu liði. Það er svo hvers og eins að meta hvort það er jákvætt eða neikvætt að hafa tvo aukalykilmenn.

Yfir tímabilið í Úrvalsdeildinni notaði Benítez alls 26 leikmenn en Ferguson 25, þannig að enn og aftur er lítill munur þar á. Jafnvel þótt við lítum á þá leikmenn sem léku aðeins lítið hlutverk í deildarkeppninni eru liðin nánast áþekk; bæði lið höfðu tíu leikmenn sem léku á bilinu 1-25% leikja Úrvalsdeildarinnar í byrjunarliði, og hjá báðum liðum léku margir þessara leikmanna sína leiki í ‘dauðu’ viðureignunum í apríl og maí, eftir að United tryggðu sér titilinn og bæði lið lögðu áherslu á Meistaradeildina.

Hvað framherja varðar róteraði Rafa í raun bara á milli þriggja leikmanna – Kuyt, Crouch og Bellamy – þangað til í síðustu þremur leikjum tímabilsins; fram að þeim þremur hafði Robbie Fowler aðeins verið þrisvar í byrjunarliði í Úrvalsdeildinni, þannig að hann kom vart til greina yfir tímabilið fram til loka þegar liðið hafði ekkert til að spila fyrir lengur í deildinni.

Til samanburðar notaði Ferguson fjóra framherja nánast jafnt yfir tímabilið; Rooney (eins og Kuyt hjá Liverpool) byrjaði meirihluta leikja á meðan Saha, Solskjær og Larsson skiptust á að vera með honum í framlínunni, sérstaklega yfir veturinn í þá þrjá mánuði sem Larsson var hjá klúbbnum. Alan Smith, fimmti framherji United sem kom inn úr meiðslum á vormánuðunum, byrjaði einnig síðustu sex leiki tímabilsins (auk þess notuðu bæði lið stundum miðjumenn – svo sem Giggs og Luis García – sem framherja).

Ekkert af þessu er sönnun á því að Benítez hafi valið fullkomið byrjunarlið í hverjum leik (enginn þjálfari er svo gallalaus), og því síður að rótering sé fullkomin aðferð til að há deildarkeppni, né heldur að rótering framherja sé ekki áhættuspil með sjálfstraust þeirra, en um þetta allt er nánast ómögulegt að dæma.

Við þurfum að horfa á heildarmyndina til að geta fellt einhvern dóm, frekar en að grípa til sleggjudóma í reiðikasti í kjölfar tapleiks. Við þurfum einnig að rýna í tölfræðina og taka tillit til raunveruleikans, í stað þess að treysta endalaust á orðspor Benítez frá tíma hans á Spáni.

Ég endurtek: Liverpool FC hafa ekki tapað keppninni um Úrvalsdeildartitilinn síðustu tvö árin vegna róteringar Rafa Benítez. Þótt ég hafi grunað þetta lengi varð ég steinhissa á niðurstöðum rannsóknarvinnu minnar; mig grunaði að orðspor Benítez væri ýkt en ekki að tölfræði Liverpool yfir leikmannabreytingar síðustu tvö ár væri nánast sú sama og tölfræði United og Chelsea á sama tíma.

Titillinn á síðasta ári tapaðist fyrst og fremst vegna þess hversu illa liðið nýtti færi sín, sérstaklega í útileikjum, og er það ekki bara framherjunum að kenna.

Þá átti liðið einnig í erfiðleikum með vörnina við upphaf tímabilsins; bæði skortur á leikþjálfun og þreyta í kjölfar Heimsmeistarakeppninnar auk meiðsla á erfiðum tíma settu strik í reikninginn við upphaf tímabils, þar sem liðið þurfti að heimsækja Everton, Chelsea, Manchester United, Arsenal og Bolton (þar sem slæm ákvörðun dómara kostaði Liverpool stig) í hverjum útileiknum á fætur öðrum í fyrstu sex útileikjum tímabilsins, auk erfiðrar heimsóknar til kokhraustra nýliða Sheffield United í fyrsta leik tímabilsins.

Margir lykilmanna Liverpool höfðu ekki átt sumarfrí síðustu þrjú sumur og byrjuðu því tímabilið hægar en venjulega, auk þess sem lykilmenn Liverpool höfðu leikið fleiri leiki en lykilmenn United í stjórnartíð Benítez (þökk sé forkeppni Meistaradeildarinnar sumarið 2005 og velgengni í bikarkeppnum). Gerrard og Carragher töluðu báðir síðasta haust um að þeir fyndu til þreytu og að þeir væru ekki eins ferskir og þeir ættu að vera, sem er ólíkt því sem þeir eru að segja núna og gefur góð fyrirheit um veturinn framundan.

Liverpool saknaði líka í fyrra þessa leiðandi framherja sem hin liðin höfðu, manna eins og Rooney, Henry og Drogba. Í ár er Fernando Torres tilbúinn til að fylla það skarð, framherji sem hefur allt til brunns að bera og hefur hæfileika til að skapa eitthvað úr engu, leikmaður sem á fáa sína líka í enska boltanum.

Leikmannahópur Chelsea var að sjálfsögðu þrefalt dýrari en leikmannahópur Liverpool, og hópur United tvöfalt dýrari, þannig að líkurnar hafa alltaf verið þessum tveimur liðum í hag þegar kemur að því að berjast um Úrvalsdeildina við Liverpool.

Þessi tvö lið eru enn með dýrari leikmannahópa en Liverpool, en Benítez hefur í fyrsta sinn getað fengið til sín toppklassaviðbætur við hóp sinn í sumar. Það gefur til kynna að þegar Benítez gerir breytingar á byrjunarliði sínu í vetur ætti hann að hafa næga breidd af toppmönnum, ekki bara fjölmennan hóp heldur marga af hæstu gæðum, þannig að gæði byrjunarliðsins ættu ekki að þjást mjög mikið þótt hann breyti einhverju eða hvíli einhverja af lykilmönnum liðsins. Þannig að kannski er lykilllinn að velgengni ekki sá að rótera minna – miðað við að Benítez róterar nákvæmlega jafn mikið og keppninautar sínir – heldur að rótera betri leikmönnum. Og það virðist vera raunveruleikinn í dag.

Mun þessi grein mín, og tölfræðin sem ég hef þulið upp hér að ofan, stöðva flóðöldur gagnrýni á Benítez og róteringu hans? Ég efa það. En það væri vissulega notalegt að sjá þó ekki væri nema einn blaða- eða fréttamann staldra við og skoða tölfræðina áður en hann/hún slær upp sömu klisjunum og hafa verið við lýði um Benítez.

Enn betra væri svo að fagna nítjánda deildarmeistaratitli Liverpool í maí á næsta ári.

[Sérstakar þakkir fær Akif Butt fyrir að vinna með mér tölfræði úr byrjunarliðum og statistík síðustu tímabila.]

-Paul Tomkins, 8. ágúst 2007 (Þýðing: Kristján Atli)